![Bulgu Laboratuvarı](image/genel/genel.jpg)
ADENOVİRÜS IgG
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Üst ve alt solunum sistemi, konjonktivit ve ishal etkeni olan Adenovirüse karşı gelişen bağışıklığın gösterilmesinde kullanılır. Nadiren fatal enfeksiyonlara neden olmasına rağmen yenidoğan ve çocukluk döneminde %50 oranında uzayan enfeksiyonlara neden olabilir. Özellikle transplantasyon sonrasında ve immünsuprese şahıslarda ağır enfeksiyonlara neden olabilir.
ADENOZİN DEAMİNAZ (ADA)
Normal Değer: 5-20 U/L
Kullanımı: Hepatit, siroz, hemakromatozis, prostat ve mesane karsinomları, hemolitik anemi, gut, talasemi majör, tüberküloz, otoimmün hastalıklar, enfeksiyöz mononükleoz ve kalp yetmezliğinde serum ADA düzeyi artar.
ADENOZİN DEAMİNAZ (Mayi)
Normal Değer: 0-40 U/L
Kullanımı: Özellikle tüberküloz efüzyonlarının ve tüberküloz menenjitin tanısında kullanılır. Lenfoma, SLE ve adenokarsinomlarda da mayideki ADA düzeyi yükselebilir.
ADH
ADRENOKORTİKOTROPİK HORMON (ACTH, Kortikotropin)
Normal Değer: Sabah 0-100 pg/ml, akşam 0-80 pg/ml
Kullanımı: Pitüiter bez fonksiyonunu gösterir. Hiperkortizolizm (Cushing sendromu, ektopik ACTH sendromu ve ektopik CRH salınımı), hipokortizolizm (Addison hastalığı, sekonder adrenal yetmezlik, hipotalamik yetmezlik), konjenital adrenal hiper-plazi ve adrenal karsinomaların ayırıcı tanısında kullanılır.
AFP (ALFA-FETOPROTEİN)
AGBM (ANTİGLOMERULER BAZAL MEMBRAN ANTİKORU)
AKONDROPLAZİ (ACH) MUTASYON ANALİZİ (Cücelik; FGFR3 Gen Analizi)
Normal Değer:
N/N=Homozigot normal
Mt/N=Heterozigot
Mt/Mt=Homozigot mutant
Kullanımı: ACH, kemik ve kıkırdak gelişim bozukluğu ile karakterizedir. Seyrek olarak fatal sonlanır. Klinik ve radyolojik olarak tanısı konur ve tanıda yanılma payı enderdir. Etkilenen bireylerde, ekstremite kısalığı, çıkık alın, basık burun kökü genu varum karakteristikdir. Hastalığa büyüme faktör genlerinden biri olan FGFR3 de meydana gelen ve vakaların yaklaşık %95’inde görülen bir mutasyon neden olur. Gebelik döneminde yapılan ultrasonografik incelemelerde, fetusta alt ekstremite kısalığı, çökük burun kökü, makrosefali, basık vertebra korpusu gibi bozuklukların görülmesi, ACH şüphesi uyandırır.
AKŞ (GLUKOZ)
AKTİVE PARSİYEL TROMBOPLASTİN ZAMANI (aPTT, Parsiyel tromboplastin zamanı, PTT)
Normal Değer: 25-36 saniye
Kullanımı: İntrensek koagülasyon sisteminin değerlendirilmesi, heparin tedavisinin monitörize edilmesi, hemofili A ve B taraması, faktör II, V, VIII, IX, X, XI ve XII’nin konjenital eksikliklerinin taranması, DIC, disfibrinojenemi, karaciğer yetmezliği, dolaşan antikoagülanlar ve K vitamini yetersizliğinin değerlendirilmesinde kullanılır.
AKTİVE PROTEİN C REZİSTANSI (APC rezistansı)
Normal Değer:
APC rezistansı normalized ratio : 0,69-1,56
APC rezistansı normalized ratio/FV Leiden : 0,86-1,10
Kullanımı: Başlıca faktör V Leiden mutasyonuna bağlı olarak gelişen APC rezistansının araştırılmasında tarama testi olarak kullanılır. İki şekilde çalışma yapılır ve rapor edilir.
AI (ALÜMİNYUM)
ALA (AMİNOLEVULİNİK ASİT)
ALANİN AMİNOTRANSFERAZ (ALT)
Normal Değer:
Kord 10-90 U/L
0-7 gün 10-90 U/L
7 gün-1 yaş 10-80 U/L
1-60 yaş 10-60 U/L
>61 yaş 10-70 U/L
Kullanımı: Karaciğer fonksiyon testlerinden biridir. Karaciğer hastalıkları, safra yolları, obstürük siyonu, kas zedelenmeleri, müsküler distrofiler, akut pankreatit, konjetif kalp yetmezliği ve hepatotoksik ilaçlar ALT düzeyinde artışa neden olur.
ALBUMİN
Normal Değer:
Kord 3,6-4,40 g/dl
Prematüre 3,30-4,40 g/dl
0-7 gün 2,80-4,40 g/dl
7 gün-15 yaş 3,80-5,40 g/dl
16-60 yaş 3,50-5,40 g/dl
>60 yaş 3,40-5,00 g/dl
Kullanımı: Nutrisyonel durum ve kan onkotik basıncı hakkında bilgi verir. Dehidratasyon ve ampisilin kullanımı albumin yüksekliğine neden olurken, IV beslenme, hızlı, hidrasyon, siroz ve diğer karaciğer hastalıkları, alkolizm, gebelik, nefrotik sendrom, malabsorbsiyon, malnutrisyon, neoplazi, protein kaybettirici enteropatiler (Crohn hastalığı, ülseratif kolit), hipertiroidizm, yanıklar, uzamış immobilizasyon, kalp yetmezliği ve diğer kronik hastalıklarda albumin seviyesi düşer. IV sıvı tedavisi verilmiyor veya karaciğer ve böbrek hastalığı yoksa, serum albumin düzeyinin düşük olması vücuttaki protein rezervlerinin azaldığını gösterir. Albumin, prealbumin ve transferrin ile birlikte negatif akut faz reaktanı olarak kabul edilir. Akut enflamatuvar olaylarda serum albumin düzeyi düşer.
ALBUMİN (BOS)
Normal Değer: 15-40 mg/dl
Kullanımı: Bakteriyel menenjit, Guillain-Barre sendromu ve travmalardan sonra BOS albumin düzeyi artar.
ALBUMİN (Mayi)
Normal Değer: 15-40 mg/dl (BOS)
Kullanımı: Vücut sıvılarındaki albumin onkotik basıncın temel elemanıdır. Portal hipertansiyona neden olan durumlarda (siroz, sağ ventrikül yetmezliği, konjestif perikardit vb) serum ile vücut sıvıları arasındaki albumin farkı >1.1 g/dl olur. Portal hipertansiyonun olmadığı, tüberküloz, maligniteler, SLE, miksödem, bazı over hastalıklar ve ciddi hipoalbuminemide bu fark <1.1 g/dl’dir. Karaciğer hastalarının %15-20 kadarında ise bu fark >2,5 g/dl olur ve bunlara da yüksek proteinli ascites denir.
ALDOLAZ
Normal Değer:
0-5 yaş 1,50-18,80 U/L
6-15 yaş 2,30-13,50 U/L
>16 yaş Erkek 3,10-7,60 U/L
Kadın 2,70-5,30 U/L
Kullanımı: Akut hepatitler ve diğer karaciğer hastalıkları, Duchenne musküler distrofi, kas travması, dermatomyozit, polimyozit, myotonik distrofi, rabdomyoliz, AMI, hemorajik pankreatit, trişinozis, kangrenler, prostatik tümörler, granülositik ve megaloblastik anemiler delirium tremens, akut psikoz ve şizofrenilerin %60-80’inde, tetanoz, enfeksiyoz mononükleozis ve çeşitli malignitelerde aldolaz düzeyi yükselir. Özellikle musküler distrofilerin tanı ve takibinde yerini CK’ya bırakmıştır.
ALDOSTERON
Normal Değer:
0-6 ay 20-1600 pg/ml
7-12 ay 20-760 pg/ml
1-3 yaş 20-500 pg/ml
>3 yaş 20-240 pg/ml
İstirahat 10-180 pg/ml
Efor sonrası 0-1 ay 50-300 pg/ml
2-12 ay 50-1600 pg/ml
>12 ay 50-300 pg/ml
Kullanımı: Adrenal fonksiyonların değerlendirilmesinde kullanılır. Aldosteron salgılayan adenomlar, karsinomlar, pseudoprimer aldosteronizm ve sekonder aldosteronizmde serum aldosteron düzeyi artar. İzole aldosteron eksikliği, Addison hastalığı ve renin eksikliğinde ise aldosteron düzeyi düşer. Aldosteron ve reninin aynı anda ölçülmesi primer sekonder hiperaldosteronizm ayırıcı tanısı için faydalıdır.
ALDOSTERON (İdrar)
Normal Değer:
<12 yaş 1,00-11,00 mg/gün
>12 yaş 2,80-30,00 mg/gün
Kullanımı: Adrenal fonksiyonların değerlendirilmesinde kullanılır. Özellikle hipertansiyonun değerlendirilmesi ve renal hipertansiyon tanısı konmasında değerlidir. Ayrıca primer ve sekonder aldosteronizmin araştırılmasında da kullanılır.
ALFA-I ANTİTRİPSİN (A, AT, AAT, a1-Antitripsin)
Normal Değer:
0-7 gün 100-270 mg/dl
7 gün-5 yaş 80-210 mg/dl
>5 yaş 80-200 mg/dl
Kullanımı: Pozitif akut faz reaktanlarındandır. Protein elektro-forezinde a1 bandının büyük kısmını oluşturur. Ayrıca serum da en yüksek konsantrasyonda bulunan proteaz inhibitörüdür. Her türlü iltihabi olay, doku nekrozu, travmalar, oral kontra-septif kullanımı ve gebelikte AAT düzeyi yükselirken, ileri derecedeki düşüklüğünde kronik akciğer ve karaciğer hastalığı gelişebilir. Ağır derecedeki kalıtsal yetersizliklerinde özellikle çocuklarda neonatal hepatit sendromu ve infantil siroz gibi ağır tablolar gelişebilir. Yetişkinlerde ise amfizem ve kronik bronsit gibi kronik akciğer hastalıklarına eğilim yaratır.
ALFA-1 ASİT GLİKOPROTEİN (a1 asit glikoprotein)
Normal Değer: 47-125 mg/dl
Kullanımı: Akut faz reaktanlarından biridir. İnflamatuar olaylar, romatoid artrit ve malignitelerde akut faz reaktanı olarak kullanılır.
ALFA-FETOPROTEİN (AFP; a-Fetoprotein)
Normal Değer:
0-3 ay 0-400 ng/ml
4-6 ay 0-200 ng/ml
7-12 ay 0-80 ng/ml
>12 ay 0-14 ng/ml
Kullanımı: Hepatoselüler ve germ hücreli (nonseminomlar) karsinomlarda kullanılan bir tümör belirleyicisidir. Özellikle hepatoselüler karsinomlarda prognozun ve tedavinin etkinliğinin takibinde değerlidir. Germ hücreli karsinomların sınıflandırılması ve derecelendirilmsinde hCG ile birlikte kullanılır. Diğer bazı kanserlerde de (ör.pankreas, mide, kolon, akciğer vb) AFP düzeyi yükselebilir. Ayrıca siroz, hepatit ve alkolik karaciğer hastalığı gibi bazı benign durumlarda da serum AFP seviyelerinde artış görülebilir. Gebelik sırasında meteral AFP düzeyinin ölçümü de önemlidir. Meternal AFP 12. haftadan itibaren artmaya başlar (gebelikte AFP’nin kullanımı için üçlü tarama testi).
ALFA-FETOPROTEİN (Amniyon Mayi)
Normal Değer: Laboratuvara danışınız
Kullanımı: Serum AFP düzeyi yüksek çıkan hamilelerde nöral tüp defektlerinin tanısı için kullanılır. Bir tarama testidir ve sonucun negatif çıkması nöral tüp defekti olmadığı anlamına gelmez. Pozitif sonuçlar asetilkolinesteraz ve feral hemoglobin ölçümü ile doğrulanmalıdır. Ayrıca bazı benign durumlarda da yanlış yüksek sonuçlar elde edilebilir.
ALFA-TOKOFEROL
ALKALEN FOSFATAZ (ALP)
Normal Değer:
Prematüre 105-500 IU/L
0-7 gün 95-380 IU/L
7 gün-1 ay 100-360 IU-L
2-3 ay 115-460 IU-L
4-6 ay 110-350 IU-L
7-12 ay 95-350 IU-L
1-3 yaş 90-350 IU-L
4-12 yaş 80-350 IU-L
13-15 yaş 75-400 IU-L (erkek), 75-350 IU-L (kadın)
>16 yaş 25-100 IU-L
Kullanımı: Karaciğer, safra kesesi ve kemik dokusuna bağlı hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır. Bilier obstrüksiyon, bilier atrezi, siroz, osteitis deformans, hiperparatiroidizm, Paget hastalığı, infiltratif karaciğer hastalıkları, enfeksiyöz mononükleoz, metastatik kemik tümörleri, metabolik kemik hastalıkları, viral hepatitler, gebelik, konjestif kalp yetmezliği ve çocukların büyüme dönemlerinde ALP düzeyi artar.
ALKALEN FOSFATAZ İZOENZİM ELEKTROFOREZİ (ALP)
Normal Değer:
Yetişkinde, intestinal kaynaklı izoenzim yoksa;
Kemik %33-67, Karaciğer %33-67
İntestinal kaynaklı izoenzim varsa:
İntestinal %1-25, Karaciğer %26-64, Kemik %23-61
Kullanımı: Alkalen fosfataz yüksekliğinin kaynağının bulunabilmesi amacıyla yapılır. ALP, karaciğer, kemik ve mevcutsa intestinal ve plasental fraksiyonlarına ayrılır.
ALP İZOENZİMLERİ
ALT
ALÜMİNYUM (AI)
Normal Değer :
Serum 1-14 mg/L
İdrar 3-10 mg/L
Dializ mayi 0-10 mg/L
Kullanımı: Hemodializ hastalarının takibinde kullanılır. Böbrek yetmezliği, dialize bağlı demans, Hodgkin hastalığı ve kistik fibrozisde Al düzeyi artar. 100 mg/L’nin üzerindeki değerler toksik etki gösterir. Al (OH)3, gastrik antiasit ve dializ hastalarında fosfat bağlayıcı bir ajan olarak kullanıldığından bu hastalarda Al toksisitesine dikkat edilmelidir. Ayrıca serum Al konsantrasyonu 100 mg/L’nin üzerinde olan hastalarda Al kaynaklı osteomalaziye karşı dikkatli olunmalıdır.
AMA
AMİLAZ
Normal Değer: 25-100 IU/L
Kullanımı: Pankreas fonksiyon testlerinden biridir. Pankreatit, pankreatit kist ve pseudokistler, parotis bezi enfeksiyonları, intestinal obstrüksiyon ve enfartüsler, ektopik gebelik, safra yolları hastalıkları, diabetik ketoasidoz, peritonit, makro-amilazemi, bazı akciğer ve over tümörleri, böbrek yetmezliği, ERCP, abdominal travma, kafa travması, viral enfeksiyonlar ve alkol kullanımı serum amilaz düzeyini arttırırken, pankreas yetmezliği, kistik fibrozis, ağır karaciğer hastalıkları ve pankreatektomi sonrası amilaz düzeyi düşer. Ayrıca oddi sfinkterinde kasılmaya neden olan narkotik analjezikler vb bazı ilaçlar da serum amilaz düzeyinde artışa neden olabilir.
AMİLAZ (İdrar)
Normal Değer:
0-6 ay 25-400 IU-L
7 ay-15 yaş 25-500 IU-L
>15 yaş 75-750 IU-L
Kullanımı: Akut veya kronik pankreatitli hastaların takibinde ve pankreatit ayırıcı tanısında kullanılır. Serum amilazında artışa neden olan sebeplerden farklı olarak böbrek yetmezliği ve makroamilazemide idrar amilaz düzeyi normal veya düşüktür. Ayrıca akut pankreatit atağından sonra idrar amilaz düzeyinin 2 haftadan uzun süre yüksek kalması pseudokist oluşumunu lehine bir bulgudur.
AMİNO ASİT, KANTİTATİF (Plazma ve İdrar)
Normal Değer: Raporda belirtilmektedir.
Kullanımı: Aminoasidopatilerin tespitinde kullanılır. Herediter fruktoz intoleransı, malabsorbsiyon, karaciğer yetmezliği, Reye sendromu, akut ve kronik böbrek yetmezliği, eklampsi, şok ve yanıklarda plazma amino asit düzeyleri yükselirken, viral hepatitler, multiple myeloma, hiperparatiroidizm, osteomalazi, galaktozemi, sistinozis, Wilson hastalığı, talasemi major, karaciğer nekrozu ve sirozu, bilier siroz ve kronik böbrek yetmezliğinde ise idrar amino asit düzeyleri yükselir.
AMİNOLEVULİNİK ASİT (DELTA-ALA, DALA, ALA)
Normal Değer: 0-7 mg/gün
Kullanımı: Akut porfiria tanı ve tedavisinin takibinde kullanılır. Kurşun zehirlenmesi, herediter tirozinemi, diabetik ketoasidoz, gebelik ve bazı antikonvülzan ilaçlar idrar ALA düzeyinde yükselmeye neden olurken, alkolik karaciğer hastalağında idrar ALA düzeyi düşer.
AMİP ANTİKORU (Entamoeba Histolytica antikoru)
Kullanımı: Ekstra-intestinal amebiasis (özellikle karaciğer apsesi) tanısında kullanılır. Kullanılan yöntemin spesifitesi yüksek, sensitivitesi değişkendir. Karaciğer apselerinde %100, amebik dizanterilerde %98 oranda antikorun yükseldiği görülür.
AMNİYOTİK SIVI FOSFOLİPİDLERİ
AMONYAK (NH3, NH4, Amonyum)
Normal Değer:
Kord kanı 0,9-1,5 Ug/ml
Prematüre 0,9-4,0 Ug/ml
0-7 gün 0,9-4,0 Ug/ml
7 gün-1 ay 0,3-2,0 Ug/ml
2-3 ay 0,3-1,5 Ug/ml
4-12 ay 0,3-1,4 Ug/ml
>1 yaş 0,17-1,20 Ug/ml
Kullanımı: Hepatik ensefalopati tanısı ve hiperalimentasyon tedavisi alan hastaların takibinde kullanılır. Karaciğer yetmezliği, Reye sendromu, siroz, gastrointestinal kanama, portalsistemik şantlar ve bazı böbrek hastalıklarında da amonyak düzeyi artabilir. Üre siklusunun bozulduğu hastalıklardan hiperamonyemi tip I, argininemi, ve ornitinemide açlık amonyak düzeyleri artarken, hiperamonyemi tip II, sitrüllinüri, argininosüksinik asidüri ve lizin intoleransında ise diyetle protein alımını takiben amonyak düzeyi artar.
AMONYUM
ANA
ANCA
ANDROSTENEDİON
Normal Değer: 0,40-4,50 ng/ml
Kullanımı: Androstenedion androjen ve östrojenlerin sentezindeki majör prekürsördür. Androjen bozukluklarının tanı ve takibinde diğer horrmon testleriyle beraber kullanılır. Polikistik over sendromu, hirşutizm, konjenital adrenal hiperplazi, Cushing sendromu, ektopik ACTH üreten maligniteler ve over tümörlerinde androstenedion düzeyi artarken, orak hücreli anemi, adrenal yetmezlik ve over yetmezliklerinde androstenedion düzeyi düşer. Androstenedion sonuçları değerlendirilirken hastanın diğer klinik bulgularının da göz önünde bulundurulması gerekir.
ANGİOTENSİN II
Normal Değer: 20-40 pg/ml
Kullanımı: Renin-angiotensin sisteminin değerlendirilmesinde kullanılır. Hipertansiyon, renin salgılayan tümörler, volüm yüklemesi, konjestif kalp yetmezliği ve sirozda plazma angiotensin II düzeyi artarken, primer aldosteronizm, Cushing sendromu ve ACE inhibitörleri angiotensin II düzeyini düşürür.
ANGİOTENSİN KONVERTİNG ENZİM (ACE)
Normal Değer: 8-52 U/L
Kullanımı: Sarkoidozis tanısında kullanılır. Aktif sarkoidozisde ACE düzeyi >35 U/L olur. Ayrıca akut ve kronik bronşit, pulmoner fibrozis, romatoid artrit, servikal adenit, konnektif doku hastalıkları, Gaucher hastalığı, hipertiroidizm, fungal hastalıklar ve histoplazmozisde de ACE düzeyi artabilir.
ANTİBİYOGRAM (Antibiyotik duyarlılık testi)
Kullanımı: Bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek amacıyla uygulanılacak antibakteriyal ajanların seçiminde kullanılır.
ANTİBİYOGRAM (Kantitatif)
Kullanımı: Test edilen bakteriye karşı antibiyotik duyarlılığının ve MIK (minimum inhibitör konsantrasyon = mikroorganizmanın üremesini engelleyen minumum antibiyotik konsantrasyonu) değerlerinin belirlenmesinde kullanılır. Ayrıca antibiyotiğin kullanılması gereken dozu hakkında bilgi verir.
ANTİDİÜRETİK HORMON (ADH)
Normal Değer: 0-8 pg/ml
Kullanımı: Ektopik ADH salgılayan tümörler, akut intermittant porfiria, Guillain-Barre sendromu, beyin tümörleri, vasküler ve enfeksiyoz beyin hastalıkları, pnömoni, pulmoner tüberküloz, tüberküloz menenjit ve nefrojenik diabetes insipitusda plazma ADH düzeyi artarken, santral diabetes insipitus, psikojenik polidipsi ve nefrotik sendromda ADH düzeyi düşer. Santral ve nefrojenik diabetes inspidus veya psikojenik polidipsi ayırıcı tanısı için ADH stimülasyon testleri kullanılabilir.
ANTİDİÜRETİK HORMON (İdrar)
Normal Değer: 30-95 ng/gün
ANTİ ds-DNA
Normal Değer: 0-5 IU/ml
Kullanımı: SLE tanı ve takibinde kullanılır. Sjögren sendromu, mixed konnektif doku hastalıkları ve progresif sistemik sklerozda da Anti ds-DNA düzeyi yükselir.
ANTİ-DELTA
ANTİ-FOSFOLİPİD ANTİKORLARI
ANTİ-GAD
ANTİ-GLUTAMİK ASİT DEKARBOKSİLAZ ANTİKORU (Anti-GAD)
Normal Değer: ,0-1 U/ml
Kullanımı: Tip I diabetes mellitus, otoimmün endokrin hastalıklar (tiroidit, pernisyöz anemi vb) ve otoimmün ensefalomyopatilerin tanısında kullanılır. Yeni başlayan tip I diabetes mellituslu hastaların %70-80’inde görülür.
ANTİ-GLİADİN ANTİKORLARI
ANTİ-GLOMERÜLER BAZAL MEMBRAN ANTİKORU (AGBM)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Glomerülonefrit, Goodpasteur sendromu ve daha nadiren de idiopatik pulmoner fibrozis tanısının konması ve bu hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır. Glomerüler bazal hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır. Glomerüler bazal membranda bulunan tip IV kollajene karşı oluşan antikordur. Aynı zamanda, alveolar bazal membranla da çapraz reaksiyon verir ve bu özelliği ile Goodpasteur sendromunun tanısında da kullanılır. AGBM normal popülasyonda görülmez.
ANTİ-HAV IgG
ANTİ-HAV IgM
ANTİ-HBc IgM (Hepatit B virüsü core antikoru IgM)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Akut HBV enfeksiyonlarının tanısında kullanılır. Semptomlar ortaya çıktıktan hemen sonra kanda görülür. Pencere döneminde serumda tespit edilebilen tek gösterge olduğundan, özellikle bu dönemdeki hastaların değerlendirilmesinde önemlidir.
ANTİ-HBc TOTAL (IgM+IgG) (Hepatit B virüsü core antikoru-total)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Daha önce HBV enfeksiyonu geçirilip geçirilmediği hakkında bilgi verir. Anti-HBc IgM ile beraber bakıldığında akut/kronik HBV enfeksiyonu ayırıcı tanısında değerlidir.
ANTİ-HBe (Hepatit B virüsü e antikoru)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: HBV enfeksiyonunun takibinde kullanılır. HbeAg ortadan kaybolduktan sonra görülür. Anti-HBe pozitif olan kronik taşıyıcıların karaciğer histolojileri ve karaciğer fonksiyon testleri genellikle normaldir.
ANTİ-HBs (HbsAb, Hepatit B surface antibody, Hepatit Bs antikoru, Hepatit B virüsu yüzey antikoru
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: HBV’ye karşı immünitenin tespitinde kullanılır. HBV enfeksiyonunun bitişi ile beraber (HbsAg kaybolduktan sonra) anti-HBs oluşur. Ayrıca HBV aşılamasından sonra immünitenin tespitinde de kullanılır.
ANTİ-HCV (Hepatit C antikoru)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: HCV enfeksiyonunun tanısında kullanılır. Genelde HCV enfeksiyonunun geç evresinde kanda bulunur. Anti-HCV’nin bulunması immüniteyi sağlamaz. Pozitif sonuçlar diğer yöntemlerle doğrulanmalıdır.
ANTİ-HDV
ANTİHEMOFİLİK FAKTÖR
ANTİHEMOFİLİK FAKTÖR B
ANTİ-İNSÜLİN ANTİKORU (İnsülin antikoru)
Normal Değer: %4-10
Kullanımı: İmmün insülin rezistansı, Tip I diabetes mellitus (insülin tedavisi öncesinde) ve poliendokrin otoimmün sendromlarda insülin antikorları yükselir. Ayrıca eksojen insülin tedavisi alan diabetik hastaların hemen hemen tümünde de bir süre sonra serumdaki insülin antikorlarının düzeyi yükselmektedir.
ANTİ-KARDİYOLİPİN ANTİKORLARI IgM ve IgG (ACA, Anti-Fosfolipid antikorları)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Anti-kardiyolipin antikorları, miyokard enfarktüsü, inme, venöz tromboz, trombositopeni ve/veya rekürrent abortusa eğilimli kişilerde bulunur. Anti-kardiyolipin IgG’nin orta ve yüksek düzeylerde saptanması (tek başına veya IgM ve IgA ile birlikte) bu komplikasyonlara eğilimli kişileri daha iyi belirler. Ayrıca anti-kardiyolipin antikorlarının bir alt grubu SLE hastalarında sıkça gözlenir.
ANTİ-LA
ANTİ-M
ANTİ-MİTOKONDRİAL ANTİKOR (AMA)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Primer bilier siroz tanısında kullanılır ama tanı konulduktan sonra hastalığın seyri hakkında bilgi vermez. Ayrıca CREST sendromu ve bazı diğer otoimmün hastalıklarda da gözlenebilir.
ANTİ-MİTOKONDRİAL ANTİKOR TİP M-2 (AMA Tip M-2)
Kullanımı: M-1’den M-9’a kadar sıralanan M tipleri içinde primer bilier siroza en spesifik olandır. Yanlış negatiflikleri çok nadirdir. M-2 seviyesi hastalığın aktivitesi ve progresyonu hakkında bilgi vermez.
ANTİ-NATİVE DNA
ANTİ-NÖTROFİL SİTOPLAZMİK ANTİKOR (ANCA (cANCA-pANCA)
Kullanımı: Nötrofil lizozomal enzimlere karşı spesifik olarak gelişen antikorlar saptar. Wegener granülomatozis ve sistemik vaskülitlerin (özellikle renal ve pulmoner tutulumların) tanı ve tedavilerinin takibinde kullanılır.
ANTİ-NÜKLEER ANTİKOR (ANA, FANA)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Kollajen doku hastalığı şüphesinde hastaya yaklaşımın ilk basamağıdır. Sistemik veya organ spesifik otoimmün hastalıkların tanısında kullanılır. Özellikle SLE, diskoid lupus erythematosus, ilaçların neden olduğu lupus erythematosus, miks bağ dokusu hastalığı, Sjögren sendromu, skleroderma, CREST, romatoid artrit, polimyozit ve dermatomyozit hastalıklarında pozitiflik gözlenir.
ANTİ-PARİETAL HÜCRE ANTİKORU (APCA)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Tip A otoimmün gastrit tanısında kullanılır. Bu hastalarda pernisyöz anemi görülmektedir. Bu nedenle pernisyöz aneminin nedeninin araştırılmasında da değerlidir. Pernisyöz anemisi olan hastaların %90, atrofik gastritli hastaların ise %60 kadarında gözlenebilir. Ayrıca diğer otoimmün hastalıklarda ve ailesinde pernisyöz anemili akrabası olanlarda da APCA pozitif olabilir.
ANTİ-PLATELET ANTİKORU
ANTİ-RETİKÜLİN ANTİKOR (ARA)
Kullanımı: Celiac sprue ve dermatitis herpetiformis tanı ve takibinde kullanılır. IgA yapısındadır.
ANTİ-RO
ANTİ-SACCHAROMYCES CEREVİSİAE ANTİKORLARI IgA ve IgG (ASCA IgA, ASCA IgG
Kullanımı: Kronik inflamatuvar bağırsak hastalığı ayırıcı tanısında kullanılır. Özellikle Crohn hastalığında bu antikor saptanırken, ülseratif kolitte gözlenmemektedir.
ANTİ-SENTROMER ANTİKOR
Kullanımı: CREST hastalarının tanısında kullanılır.
ANTİ-SKİN ANTİKOR (Anti skin basement membrane anticore)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Floresan paternine göre pemfigoid, pemfigus, Herpes gestationis (pemfigoid) ve paraneoplastik pemfigus tanısında kullanılır.
ANTİ-SMOOTH MUSCLE ANTİKOR (ASMA)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı: Kronik aktif hepatit nedeninin araştırılmasında kullanılır. Yüksek titrede pozitiflik (>1/80) büyük olasılıkla kronik aktif otoimmün hepatiti, düşük titrede pozitiflik ise (<1/80) primer bilier siroz, viral hepatit veya kronik alkolik hepatit olasılığını düşündürür. Ayrıca EBV enfeksiyonları, malign melanom, meme ve over karsinomları, safra obstrüksiyonları ve normal popülasyonda da ASMA pozitifliği saptanabilir.
ANTİ-SPERM ANTİKOR (Sperm otoantikarları ASA)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı:Her iki cinste infertilite nedeni olabilen otoantikorların araştırılmasında kullanılır.
ANTİSTREPTOLİZİN O (Kantitatif) (ASO)
Normal Değer: 0-200 IU/ml
Kullanımı:Streptolizin O’ya karşı kanda dolaşan antikorlardır. A grubu beta hemolitik streptokok enfeksiyonlarının tanısında ve takibinde kullanılır.
ANTİ-TİROGLOBULİN (Thyroglobulin antikorları)
Normal Değer: 0-2 IU/ml
Kullanımı:Otoimmün tiroid hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılır. TPO antikorları ile karşılaştırıldığında, önemi daha azdır. Hashimoto tiroiditi. Graves hastalığı, tiroid karsinomları, idiopatik miksödem, pernisyöz anemi, SLE ve Quevain subakut tiroiditinde Anti-tiroglobulin antikor düzeyi yükselebilir. Normal popülasyonun %10’unda düşük düzeyde yükseklik görülebilir. Ayrıca tiroglobulin düzeyi düşük olan hastalarda da anti-tiroglobulin düzeyine bakılmalıdır. Tiroglobulin antikorlarının varlığı, tiroglobulin ölçümünde interferansa neden olabilmektedir.
ANTİTRİPSİN
ANTİTROMBİN III (AT III; Heparin kofaktör çalışması)
Normal Değer: %70-125
Kullanımı:AT III eksikliği hiperkoagülasyona yol açan faktörlerden birisidir. Kalıtsal (otozomal dominant) veya akkiz nedenlere bağlı AT III eksikliği görülebilir. Akkiz nedenler arasında ağır siroz, DIC, pulmoner emboli ve cerrahi operasyonlar bulunur. Kişisel veya ailesel tromboembolik hastalık hikayesi olanlarda ve heparin tedavisi yetersizliğinde AT III düzeyi ölçülmelidir.
ANTİ-TROMBOSİT ANTİKORU (Trombosit antikoru; Anti platelet antikoru)
Normal Değer: Negatif
Kullanımı:İmmün trombositopenilerde trombosit antikorlarının belirlenmesinde kullanılır.
ANYON GAP
Normal Değer: 7,00-16,00 mol/L
Kullanımı:Serumdaki katyonlar ile anyonlar arasındaki fark gösterir. Metabolik asidozda anyon gap artarken, hipokalemi, hipokalsemi, hipomagnezemi, rhabdomyoliz, hipergamaglobulinemi, hipoalbuminemi ve myelomada anyon gap azalır.
APC REZİSTANSI
APCA
APO A
APO A-1
APO B
APOLİPOPROTEİN A (Apo A, Apo A-1)
Normal Değer:
Erkek Kadın
0-7 gün 40-105 mg/dl 40-105 mg/dl
7 gün-3 yaş 60-150 mg/dl 60-150 mg/dl
4-5 yaş 65-150 mg/dl 60-150 mg/dl
6-15 yaş 80-150 mg/dl 80-150 mg/dl
16-50 yaş 80-160 mg/dl 80-200 mg/dl
51-60 mg/dl 80-170 mg/dl 80-205 mg/dl
>60 yaş 80-170 mg/dl 120-220 mg/dl
Kullanımı: HDL, şilomikronlar ve VLDL’nin başlıca protein komponentidir. Koroner kalp hastalığı riskinin değerlendirilmesinde kullanılır. Abetalipoproteinemi, ailevi hipoalfalipoproteinmeiler, lipoprotein lipaz kofaktör (Apo C-II) eksikliği, fish-eye disease, hipertrigliseridemi, kontrolsüz diabet, hipatoselüler hastalıklar, kolesta, nefrotik sendrom, kronik böbrek yetmezliği ve sigara içimi serum Apo A-1 düzeylerinde azalmaya neden olur. Apo A-1 düşüklüğü prematüre koroner kalp hastalığı açısından risk oluşturur.
APOLİPOPROTEİN B (Apo B, Apoprotein B)
Normal Değer:
Erkek Kadın
<5 yaş 25-75 mg/dl 25-75 mg/dl
>5 yaş 40-120 mg/dl 40-115 mg/dl
Kullanımı: LDL’nin başlıca protein komponentidir. Koroner kalp hastalığı ve inme riskinin değerlendirilmesinde kullanılır. Apo A-1 / Apo B oranı hiperabetalipoproteinemi tanısında kullanılabilir. Hiperlipoproteinemi tip IIa, IIb, IV ve V, prematür koroner kalp hastalığı, diabet, hipotiroidizm, nefrotik sendrom, böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, Cushing sendromu, porfiria, gebelik ve anoreksia nervosada serum Apo B seviyesi artarken, tip I hiperlipoproteinemi, hipertiroidizm, malnutrisyon, intestinal malabsorbsiyon, kronik anemiler, Reye sendromu, akut stres, kronik pulmoner hastalıklar, myeloma ve kilo kaybında Apo B seviyesi azalır.
APOLİPOPROTEİN E GENOTİPLENDİRMESİ
Normal Değer: Normal genotip e3/e3
Kullanımı:Apo E genotipleri tip III hiperlipoproteinemi ve erken koroner kalp hastalığı gelişimi ile ilişkilidir. Ayrıca e4 allelinin varlığı Alzheimer hastalığı için önemli bir genetik risk faktörüdür.
APOPROTEİN B
APSE KÜLTÜRÜ (Pü kültürü)
Kullanımı: Apse oluşumuna neden olabilecek aerobik bakterilerin izolasyonu
ARSENİK (As)
Normal Değer: 5-50 mg/gün
Kullanımı: Akut ve kronik arsenik zehirlenmelerinin tanısında kullanılır.
ASETAMİNOFEN (Parasetamol)
Normal Değer:
Terapötik konsantrasyon : 10-20 mg/ml
Toksik konsantrasyon : >200 mg/ml (ilacın alımından 4 saat sonra)
>50 mg/ml (ilacın alımından 12 saat sonra)
Kullanımı: İlaç düzeyinin takibinde kullanılır.
ASETİLKOLİN RESEPTÖR ANTİKORU (AChR)
Normal Değer: <0,50 nmol/L
Kullanımı:Myastenia Gravis tanısında kullanılır. Myastenia Gravis’in generalize ve oküler formlarının, hastalığın remisyonunun ve immünsupressif tedavinin takibinde değerlidir. Fakat hastalığın şiddetinin değerlendirilmesinde kullanılmaz. Ayrıca thymoma, amiyotrofik lateral skleroz ve otoimmün karaciğer hastalıklarında da ACrR düzeyi yüksek olabilir.
ASETİLKOLİSNESTERAZ (Serum)
Normal Değer:
Serum : 40-120 Rap. U/ml
Amniyon mayi : 2,5-9,0 Rap. U/ml
Kullanımı:Orak hücreli anemide serum asetilkolinesteraz düzeyi yükselirken, organofosfat zehirlenmeleri ve paroksismal noktürnal hemoglobinüride asetilkolinesteraz düzeyi düşer.
ASETİLSALİSİLİK ASİT
ASKORBİK ASİT
ASMA
ASO
ASPARTAT AMİNOTRANSFERAZ (AST, SGOT)
Normal Değer:
0-7 gün 25-70 IU/L
7 gün-1 yaş 15-60 IU/L
2-12 yaş 15-50 IU/L
13-15 yaş 10-45 IU/L
16-60 yaş 10-42 IU/L
>60 yaş 12-50 IU/L
Kullanımı: Bütün vücut dokularında bulunmakla beraber, karaciğer, kalp ve iskelet kası en çok bulunduğu dokulardır. Herhangi bir nedene bağlı karaciğer hücre zedelenmesi veya hasarı, kolestatik ve obstrüktif sarılık, kronik hepatitler, enfeksiyoz mononükleoz, kalp veya iskelet kası nekroz veya travması, kalp veya iskelet kası inflamatuar hastalıkları, akut MI, ağır egzersiz, kalp yetmezliği, ciddi yanıklar, hipotiroidizm, intestinal obstrüksiyon, malign hipertermi ve talasemi majorde serum AST düzeyi artar.
AST
AT III
AVP
A İle Başlayan Testler Bulgu Laboratuvarı